Przejdź do głównej zawartości

78. Wiesław Helak "Scenariusze syberyjskie"

Do lektury "Scenariuszy syberyjskich" podchodziłem z dużą rezerwą, obawiając się, że nie udźwignę formy tekstu - scenariuszy, które oferuje Wiesław Helak. Nigdy nie miałem z nimi (scenariuszami) do czynienia, uważając, że charakteryzuje je zwięzłość, prostota językowa oraz że nie są w stanie pobudzić mojej wyobraźni w stopniu, który mógłby mnie zachwycić. Jak się okazało - byłem w błędzie, a "Scenariusze syberyjskie" wywarły na mnie dosyć duże wrażenie, zapadając głęboko w pamięć.

Wiesław Helak, urodzony w 1948 roku, jest reżyserem oraz scenarzystą (filmy: "Złodziej" - wg dramatu Wiesława Myśliwskiego, "Epizod", "Własna wina", "Coś się kończy", "Opowieści Harley'a". 

"Scenariusze syberyjskie" składają się z czterech tekstów: "Buriacki Bóg", "Jakuty", "Paczurland" oraz "Żebyście zdechli". Historie te w sposób niezwykle plastyczny przedstawiają losy mieszkańców wschodniej Rosji oraz polaków zesłanych w głąb Syberii. Pierwszy z wyżej wymienionych scenariuszy przedstawia historię Benedykta Dybowskiego, sławnego zoologa, który, za udział w organizacji powstania styczniowego został skazany na 12 lat ciężkich robót na zesłaniu (choć początkowo została wymierzona mu kara śmierci). Benedykt Dybowski, wraz z Wiktorem Godlewskim, naprzeciw niesprzyjającym warunkom, przeprowadzał badania na Jeziorze Bajkał, odkrywając nowe gatunki flory i fauny. Zesłaniec wykazał się także dużymi zdolnościami i wiedzą medyczną, lecząc oraz odbierając porody. W kolejnych scenariuszach poznajemy Wacława Sieroszewskiego, etnografa i prozaika, badającego życie i zwyczaje mieszkańców Jakucji oraz Bronisława Piłsudskiego, badacza kultury i języka Niwchów i Ajnów, a prywatnie brata Józefa Piłsudskiego. Ostatni scenariusz - "Żebyście zdechli", został napisany na podstawie wspomnień z Kazachstanu Grażyny Jonkajtys-Luba, opublikowanych w Instytucie Literackim w Paryżu, a także rodzinnych historii zesłańczych z lat 1940-1946.

Nie ukrywam, że z przyczyn subiektywnych obawiałem się lektury "Scenariuszy syberyjskich". Jednak, moje zainteresowanie Rosją sprawiło, że postanowiłem zmierzyć się z najnowszym dziełem Wiesława Helaka. Pierwsze, co zauważyłem czytając niniejsze teksty, to oszczędność słowa, minimalizm, lapidarność oraz niezwykła plastyczność. Reżyser znany m.in. z ekranizacji "Złodzieja" Wiesława Myśliwskiego pisze w sposób bardzo oszczędny i wyważony, aczkolwiek treściwy i interesujący. Scenariusze, przygotowane z myślą o filmie, traktują o człowieku i Jego relacjach, przedstawiając postacie nieprzeciętne, o wielowymiarowej naturze. Wiesław Helak prezentuje ciężką, wymagającą wiele wysiłku i odwagi, syberyjską rzeczywistość, uwypuklając osobliwość i zwyczaje jej mieszkańców. W "Scenariuszach syberyjskich" występuje niewiele dialogów, a osobowości bohaterów czytelnik poznaje za pomocą licznych opisów ich zachowań i postępowań. Ciekawym dopełnieniem treści "Scenariuszy syberyjskich" są fotografie, przedstawiające historyczne wydarzenia, zwyczaje, jak i samych mieszkańców, wybitne postacie, a także lokalną tradycję.

Najnowszy zbiór scenariuszy Wiesława Helaka polecam wszystkim zainteresowanym losem zesłańców oraz mieszkańców Syberii, pasjonatom historii, a także czytelnikom poszukujących wyzwań literackich.

4/6

Za książkę serdecznie dziękuję portalowi Sztukater.

Komentarze

  1. Dziękuję za recenzję tej pozycji bowiem szukam czegoś ciekawego dla znajomego który uwielbia tą tematykę. Mam nadzieję, że tej książki jeszcze nie czytał. Pozdrawiam :)

    OdpowiedzUsuń
  2. A ja nabyłam sobie w TRIO Wiesława Helaka, ale "Lwowską noc".

    OdpowiedzUsuń
  3. Widzę, że to lektura adresowana do mnie. Rozejrzę się za nią ;)

    OdpowiedzUsuń
  4. Ten czas w historii w ogóle mnie nie interesuje.

    OdpowiedzUsuń
  5. jakoś boję się takich książek chyba zbyt cieżkie dla mnie

    OdpowiedzUsuń
  6. Czuję się zainteresowana Scenariuszami :)

    OdpowiedzUsuń
  7. To lektura idealna dla mojego wujka, on uwielbia takie książki.

    OdpowiedzUsuń
  8. Jestem jak najbardziej zainteresowana ;)
    Pozdrawiam!

    OdpowiedzUsuń
  9. Rosja to nie mój kierunek świata. obawiam się, że nie doceniłabym tego typu lektury.

    OdpowiedzUsuń
  10. Ojej, nie mój klimat, ale zapowiada się ciekawie ;) Może dobry pomysł na prezent? :D

    OdpowiedzUsuń

Prześlij komentarz